آشنايي با رفتينگ
از كنار دشتها، مزارع سرسبز و آباديها گذر كرده و روستاييان برايتان دست تكان ميدهند. از ميان كوههاي سر به فلك كشيده و جنگلهاي انبوه ميگذريد و حيواناتي را كه در ساحل رودخانه آبتني ميكنند تماشا ميكنيد. به سكوت طبيعت گوش فر داده و صداي جريان آب به شما آرامش بيوصفي ميدهد. ناگهان صداي امواج خروشان را ميشنويد كه در فاصلهاي نه چندان دور انتظار شما را ميكشند.
هيجان سراپاي وجودتان را ميگيرد و براي رويارو شدن با امواج متلاطم آماده ميشويد، جاي خود را درقايق محكم ميكنيد، به آرامي وارد امواج شده، ولي در يك چشم بههم زدن تكانهاي شديدي به قايق وارد ميشود، از همه طرف به رويتان آب ريخته ميشود و براي لحظاتي نميتوانيد دوستان خود و محيط اطراف را بهطور واضح ببينيد و صداي يكديگر را بهصورت منقطع ميشنويد. لحظاتي شورانگيز را با تمام وجودتان حس ميكنيد.
جريان آب كمكم آرام شده و دوباره احساس آرامش خواهيد كرد. ساحلي بكر و تميز از دور نمايان ميشود، توقف ميكنيد، قايق را به بيرون از آب كشيده، وسايل خود را از آن خارج كرده و چادرهاي خود را روي ماسههاي ساحلي برپا ميكنيد. حال وقت آن رسيده كه آتشي برپا كرده و با استفاده از آن غذايي لذيذ درست كرده و ميل كنيد. پس از صرف غذا در كنار يكديگر خاطرات خود را مرور كرده و از همصحبتي با ساير همسفران لذت ميبريد....
با صداي آرامبخش آب رودخانه به خوابي عميق فرو ميرويد و صبح زودبا صداي آواز پرندگان از خواب برميخيزيد. پس از صرف صبحانه وسايل خود را جمع كرده و انرژي فراوان آماده به آب انداختن قايق و ادامه اين سفر هيجانانگيز و رؤيايي ميشويد....
آيا ميدانيد كه تحقق رؤياي فوق بسيار ساده و امكانپذير است؟ امروزه در دنيا شاخهاي از گردشگري به نام «رفتينگ» وجود دارد كه اين امكان را به شما ميدهد سفرهايي ناب و دلانگيز را در رودخانهها تجربه كنيد.
رفتينگ يعني كلك سواري يا قايقراني در رودخانه كه از ساليان دراز در دنيا و مخصوصا كشور عزيزمان رونق داشته است. كلكها يا قايقهاي رفتينگ اوليه سادهترين شكل حملونقل انسان در آب بودهاند و از آنها براي كوچ و جابهجايي، شكار و يا حمل بار استفاده ميشده است. در زمانهاي قديم براي ساختن كلكها تنه و شاخه درختان و يا نيها را به هم ميبستند. كلكهاي امروزي از محفظههاي لاستيكي بادي مجزا از هم تشكيل شده است (لاستيكي چند لايه، بسيار بادوام با قابليت انعطاف زياد). امروزه رفتينگ يا كلكسواري به يكي از لذتبخشترين فعاليتهاي تفريحي-ورزشي براي خانوادهها و جوانها بدل گشتهاست.
آيا ميدانيد در ايران رودخانههاي بسياري داراي قابليت رفتينگ هستند؟ بيشتر اين رودخانهها نظير خراسان، بختياري، آب سيروان، زاب، دز، زايندهرود، كارون و... در منطقه زاگرس واقع شدهاند.
البته رودخانههاي ديگري در منطقه البرز و در نزديكي تهران داراي اين قابليت هستند: شامل سفيد رود، كرج، جاجرود و... كه در فصل پرآبي مناسب چنين فعاليتي هستند. سفرهاي رفتينگ ميتوانند از چند كيلومتر تا چندصد كيلومتر اجرا شوند. در سفرهاي بيش از يكروز ميبايست تجهيزات و لوازم كمپينگ و آشپزي نيز در قايق حمل شود.
انواع قايقهاي مورد استفاده در رفتينگ طول قايقها از 5/3 تا 6 متر و عرض آنها بين 8/1 تا 5/2 متر است. ظرفيت اين نوع قايقها بين 4 تا 12 نفر است. به قايقي كه از آن براي حمل قايقرانان استفاده ميشود قايق پاروزني يا Paddle Raft و قايقي كه تداركات و بار را حمل ميكند قايق تداركات يا Cargo Raft گفته ميشود.
انواع قايقهاي رفتينگ
1. قايق پاروزني مخصوص سفرهاي ماجراجويانه سنگين
2. قايق پاروزني مخصوص مسابقات ورزشي
3. قايق پاروزني مخصوص رودخانههايي با امواج آرام
4. قايقهاي پاروزني باريك مخصوص رودخانههاي كم عرض و كم عمق
ساير قايقهاي مرتبط با رفتينگ
1. كاياك (Kayak):
قايقي يك نفره است كه قايقران با استفاده از پارويي دو كفهاي آن را هدايت ميكند. كاياك سواري در امواج خروشان رودخانهها بسيار سخت بوده و نياز به تمرين فراوان دارد. در سفرهاي رفتينگ در عقب و جلوي قايق مسافران حركت كرده بهعنوان راهنما و جلودار و نيز امداد و نجات مسافراني كه در آب ميافتند عمل ميكند.
اين قايقها انواع بسيار متنوعي دارند:
كاياك نجات (Rescue/Safety Kayak)، كاياك پرش از آبشار (Creek Kayak) ويژه ماجراجويان، كاياك حركات نمايشي (Play Kayak)، كاياك سرعت (Race Kayak). شكل اين قايقها با يكديگر بسيارمتفاوت بوده و هر يك براي هدفي خاص طراحي شدهاند.
2. كاتارفت (Cataraft):
اين نوع قايقها خود انواع مختلفي داشته و بيشتر براي حمل بار مورد استفاده قرار ميگيرند. البته نوعي از اين قايق كه كاتاماران (Catamaran) نام دارد توسط دو قايقران كه در دوطرف قايق مينشينند هدايت ميشوند.
3. كاياكهاي بادي و قايقهاي نجات (Inflatable Kayaks & Rescue Boats):
از اين قايقها معمولا براي امداد و نجات استفاده ميشود و ظرفيت آنها بين يك تا 3 نفر است.
تجهيزات رفتينگ
1. تجهيزات انفرادي:
پارو، جليقه نجات، كلاه ايمني، لباس مناسب قايقراني،بادگير، كيسه ضدآب، كيسهخواب (براي سفرهاي بيش از يك روز)
2.تجهيزات گروهي:
قايق، جعبه كمكهاي اوليه، طناب نجات،كيسه ضدآب، تلمبه ، چادر آشپز خانه و تداركات ، چادر توالت، چادر سايهبان و ضدباران، چادر مسافران و كادر، تجهيزات كامل آشپزي و ظروف غذاخوري، مواد غذايي و پاروي اضافه.
در حال حاضر با همكاري بخش خصوصي و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري انجام چنين سفرهايي امكانپذير شده است. به اميد ديدار شما سوار بر قايق و يا در ساحل رودخانه...
تاريخچه رفتينگ
کلک (Raft ) یکی از قدیمی ترین وسایل حمل و نقل بوده و از هزاران سال قبل برای جابه جایی انسانها، شکار، حمل غذا و وسایل مورد استفاده قرار می گرفته است. کلک های اولیه از تنه و شاخه درختان، چوب بامبو، نی و یا پارچه ساخته می شدند.
در سال 1842 یکی از افسران ارتش آمریکا به نام جان فرمونت (John Fremont ) با استفاده از تیوپ های اتومبیل و پارچه برزنتی کلکی درست کرده و سفری چند روزه بر روی رودخانه پلات (Platte ) اجرا کرد. این اولین گزارش ثبت شده سفری ماجراجویانه با کلک در تاریخ می باشد.
این فعاليت از دهه 1960 به شکل توریستی-ورزشی در گراند کانیون آمریکا آغاز شد و شرکت های زیادی آغاز به فعالیت در این زمینه نمودند. رفتینگ به عنوان یک رشته ورزشی از سال 1972 (در المپیک مونیخ آلمان) وارد بازی های المپیک شد. از ابتدای دهه 1980 به عنوان شاخه ای از توریسم ماجراجویانه و طبیعت گردی در سراسر دنیا فراگیر شد و علاقمندان بسیاری را به خود جذب کرد.
در دهه 1990رقابت های رفتینگ به عنوان یکی از مسابقات اصلی المپیک 1992 بارسلون و 1996 آتلانتا و المپیک تابستانی آمریکا برگزار شد.
امروزه رفتينگ يا قايقراني در رودخانههاي وحشي يكي از پرطرفدارترين شاخههاي گردشگري محسوب ميشود و علاقمندان بيشماري دارد.
منابع :
كيانوش محرابي - روزنامه همشهري
سايت ايران رفتينگ - http://www.iranrafting.ir
این بلاگ عمومی به منظور تبادل اخبار ، اطلاعات و نظرات درباره مسایل مختلف گردشگری در کشور عزیزمان ایران ، توسط یکی از راهنمایان طبيعت گردى سازمان میراث فرهنگی ، تهیه شده است .